Πρεσβυακουσία στην Κύπρο: Aποτελέσματα Προγράμματος AHEAD III-ΑΠΑΣ

Η κοινωνικοποίηση είναι θεμελιώδης ανάγκη του ανθρώπου σε κάθε ηλικία και φάση της ζωής. Η εξέλιξη του είδους μας βασίζεται στην αυξημένη κοινωνική αίσθηση, και η προσωπική εξέλιξη του ατόμου επηρεάζεται από την ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων που δημιουργεί. Η αίσθηση της ακοής είναι η πιο σημαντική «κοινωνική» αίσθηση: μας επιτρέπει να επικοινωνούμε με την οικογένεια, τους φίλους, τον περίγυρο. Η πρεσβυακουσία ορίζεται ως η χαρακτηριστική ακοή των ατόμων της τρίτης ηλικίας, με την αναμενόμενη κατά φύλο και ηλικία απώλεια (προηγούμενο άρθρο). Αναγνωρίζοντας την σημασία της ακοής, το Ακουολογικό Κέντρο Κύπρου και η Ένωση Κυπρίων Συνταξιούχων ξεκίνησαν πριν από 4 χρόνια το πρόγραμμα Ανίχνευση-Παρέμβαση-Ακοή-Συμμετοχή (ΑΠΑΣ). Το πρόγραμμα ΑΠΑΣ-ΑHEAD III υλοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Ακουολογικού Κέντρου Κύπρου, με ευθύνη της Δρος Θώδη, και σε συνεργασία με την ΕΚΥΣΥ. Η ΕΚΥΣΥ με τα ακούραστα στελέχη της προετοίμαζε τις επισκέψεις με προσκλήσεις και καθορισμό των ημερών ελέγχου κατά τόπους, και παρείχε βοήθεια κατά τη διάρκεια των εξετάσεων. Πολυδύναμα Κέντρα συμμετείχαν επίσης στο πρόγραμμα ΑΠΑΣ. Πάνω από 3000 άτομα προσήλθαν για εξέταση από το πρόγραμμα ΑΠΑΣ. Οι συμμετέχοντες απάντησαν ερωτήσεις για την υγεία τους , και για δυσκολίες στην επικοινωνία και στην καθημερινή ζωή που σχετίζονται με βαρηκοΐα. Ωτοσκοπική εξέταση και ανίχνευση ακοής συμπλήρωναν τον έλεγχο. Σε ποσοστό 17% ανήλθαν τα άτομα που παραπέμφθηκαν για ιατρική παρέμβαση (καθαρισμός ώτων ή άλλη παθολογία) ενώ 43% παραπέμφθηκαν για εξέταση ακοής χωρίς άλλη ένδειξη παθολογίας. Τα υψηλά ποσοστά παραπομπών εξηγούνται από τον τρόπο προσέλευσης για εξέταση: άτομα που είχαν κάποια ενόχληση ή υποψία βαρηκοΐας είχαν κίνητρο και άρα προσήλθαν για εξέταση . Άτομα χωρίς λόγο ανησυχίας συνήθως δεν επιλέγουν να υποστούν εξέταση. Κατοπινή δειγματοληπτική επαφή με τους συμμετέχοντες παρείχε πληροφορίες για συμμόρφωση με την παραπομπή και περαιτέρω ενέργειες αποκατάστασης ακοής. Από τα άτομα που παραπέμφθηκαν, 92% δήλωσαν ότι ακολούθησαν τη συμβουλή της ακουολόγου και ολοκλήρωσαν ιατρική επίσκεψη ή έλεγχο ακοής. Το διάγραμμα 1 δείχνει την συμμόρφωση των ατόμων που είχαν σημαντική απώλεια ακοής ώστε να χρειάζονται ακουστικά βοηθήματα. Σε ποσοστό 28% αυτά τα άτομα δοκίμασαν ακουστικό βοήθημα.

Διάγραμμα 1. Συμμόρφωση με παραπομπή για χρήση ακουστικού βοηθήματος

Diagramma-1

Κατά τον δειγματοληπτικό έλεγχο συμμόρφωσης, 11% των ατόμων που είχαν παραπεμφθεί για χρήση ακουστικού βοηθήματος χρησιμοποιούσαν αντίστοιχο βοήθημα, όπως φαίνεται στο διάγραμμα 2.

Διάγραμμα 2. Χρήση ακουστικού βοηθήματος σε άτομα που παραπεμφθεί.

Diagramma-2

Τα πρώτα αποτελέσματα του προγράμματος ΑΠΑΣ δείχνουν ότι σημαντικό τμήμα της τρίτης ηλικίας και στην Κύπρο παρουσιάζει χαρακτηριστικά πρεσβυακουσίας όπως αναμένεται και με βάση διεθνείς επιδημιολογικές έρευνες. Ωστόσο, η χρήση βοηθημάτων που αποκαθιστούν το πρόβλημα της βαρηκοΐας είναι εξαιρετικά χαμηλή, αφού περιορίζεται στο 11% του σχετικού πληθυσμού. Η περιορισμένη χρήση των απαραίτητων βοηθημάτων οφείλεται σε παράγοντες όπως κόστος, αισθητικές ανησυχίες για την εμφάνιση των βοηθημάτων, έλλειψη εμπιστοσύνης στην διαδικασία εφαρμογής. Αυτοί οι παράγοντες θα αναλυθούν σε επόμενο άρθρο, ωστόσο είναι σημαντική η έγκαιρη αποκατάσταση της ακοής για αποφυγή κοινωνικού αποκλεισμού που μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής του ατόμου. Τακτικός έλεγχος της ακοής και χρήση ακουστικών βοηθημάτων μπορούν να εντοπίσουν τη βαρηκοΐα έγκαιρα και να διαφυλάξουν την ποιότητα ζωής.